Foto en tekst: Ton Gordijn
Foto en tekst: Ton Gordijn

Legoplantje, mini-kerstboom, steenkool, tuindersverdriet

Als je een flexibele geest en kennis hebt zou je uit de bovenstaande titel kunnen opmaken welke plant onderwerp is van dit stukje. Voor diegenen die dat nog niet lukt hierbij wat hulp:

- Nu zie je in bermen en tuinen groepjes groene stengels, aardig lijkend op mini-kerstboompjes; - Nog maar een paar weken terug kon je op dezelfde plek groepjes lichtbruine stengels vinden met bovenaan een prachtig knotsje bestaande uit zeshoekige schildjes. Die lichtbruine stengels staan er misschien nu nog, maar dan verschrompeld; - De groene stengels zijn “geleed”: opgebouwd uit gelijkvormige stukjes. Je kan de stukjes uit elkaar halen én weer in elkaar zetten -> lego. Dat stukje plant overleeft het niet, maar kinderen vinden het prachtig, volwassen kinderen trouwens ook.


Heb je het geraden? Nee? Dan nog wat hulp: - De plant behoort tot de familie van de paardenstaarten. Een oeroude familie die al aanwezig was voor de bloeitijd van de dinosauriërs. Niet verteerde dode paardenstaarten zijn tot steenkool omgevormd. - Paardenstaarten vormen geen bloemen, maar sporen net zoals varens, mossen en paddenstoelen.
Nog steeds niet geraden? Weer wat hulp: - De plant wordt ook wel tuindersverdriet genoemd. Nu zal bij velen met een tuin een licht opgaan: zevenblad! Nee, zevenblad wordt ook wel tuindersverdriet genoemd, maar lijkt niet op een mini-kerstboom. Het gaat om heermoes!


Als je heermoes goed bekijkt, is het een prachtige plant. De bruine stengels, die het eerst verschijnen, vormen in het knotsje vele sporen aan de onderkant van de schildjes. Overal waar kale aarde zichtbaar is kunnen die sporen kiemen. De groene stengels verschijnen een paar weken na de bruine. Zij vormen geen knotsje. Maar ook zij zijn prachtig symmetrisch opgebouwd. Zoals al gezegd, probeer eens een stengel uit elkaar te halen en in elkaar te zetten. Het zal je vast lukken. En dat maakt je vast ook blij.


Tuinders en tuiniers zijn meestal niet blij met heermoes. Eenmaal aanwezig in de tuin krijg je hem niet gemakkelijk weg. Eenmaal aanwezig worden het er steeds meer, tot de tuin uit alleen heermoes lijkt te bestaan. Wat een sterke plant! Heermoes vormt diepe wortelstokken, ongevoelig voor gif. Als het je lukt die wortelstokken uit te graven moet je dat heel zorgvuldig doen: elk afgebroken stukje wortelstok kan weer een nieuwe plant vormen. Heermoes is mooi, heermoes is leuk, heermoes heeft geneeskracht, heermoes werkt uiteindelijk goed voor de bodemvruchtbaarheid. Als het er toch te veel zijn is de beste oplossing iedere stengel zodra die boven de grond komt af te plukken. Als je dat consequent doet raakt de plant uitgeput, zal verzwakken en uiteindelijk verdwijnen. Als de stengels nog jong zijn kan je ze, naar zeggen, ook eten. If you can't beat them, eat them