Leiderdorps Museum toont oude landbouwgereedschappen
Leiderdorp heeft een eeuwenoude historie in de agrarische sector - het verzamelwoord voor de landbouw, de tuinbouw en de veeteelt. Al deze activiteiten kwamen in het verleden in Leiderdorp voor. In het depot van het Leiderdorps Museum ligt een schat aan oude gereedschappen die werden gebruikt op het land. Aanstaande zondag zijn ze een dagje te zien in een zogeheten pop-up tentoonstelling in het atrium van De Sterrentuin.
De oudste sporen van landbouw in Leiderdorp zijn in 1974 gevonden in de Achthovenerpolder. Daar zijn scherven van oude potten opgegraven die dateren uit 200 jaar voor Chr. Op zanderige oeverwallen werden schapen, runderen en varkens gehouden De drassige moerasgronden werden in de vroege middeleeuwen ontwaterd en later ook omdijkt. Eerst werden er graansoorten verbouwd, maar doordat na verloop van tijd de grond inklonk, steeg het waterpeil en moest men overgaan op veeteelt. Tot de dag van vandaag vindt nog steeds veeteelt plaats, maar dan grootschalig.
Door de nabijheid van een steeds groter wordende stad, Leiden, ontwikkelde Leiderdorp - een dorp van nog geen duizend inwoners - zich tot de moestuin van deze grote stad. In de 16e eeuw waren er 40 hectaren aan warmoesland en boomgaarden. De tuinbouw en fruitteelt op de warmoeslanden hebben zich tot ver in de 20ste eeuw gehandhaafd. Daarna namen de kassen met bloemen het over. Deze activiteit duurde voort tot de jaren zestig en zeventig van de vorige eeuw en moest toen plaatsmaken voor het zich uitbreidende woningareaal van ons dorp.
Totdat de mechanisatie zich in de jaren dertig begon te manifesteren, bestond het werk in de agrarische sector uit handwerk, in enkele gevallen geholpen door paardenkracht. Een aantal van de gereedschappen die gebruikt werden, is in de loop van de tijd in het bezit gekomen van het Leiderdorps Museum.
De oudste voorwerpen, ook uit de totale museumcollectie, zijn de scherven die in de Achthovenerpolder gevonden zijn – overblijfselen van potten waarin voedsel werd bewaard. De overige gereedschappen zijn uit de vorige eeuw: de zeis en sikkel werden gebruikt om de graslanden in de polder te hooien, de baggerscheppen en baggervorken deden dienst bij het schoon houden van de sloten in de polder. De bagger werd gebruikt als mest en uitgekruid met kruiwagens. De mestkar zult u helaas niet aantreffen in ons museum.
De melkveebedrijven produceerden naast melk ook boter en kaas. Een aantal voorwerpen, zoals de karnton en een kaasvaatje zijn in het bezit van het Leiderdorps Museum.
Op zondag 26 februari van 13.00 tot 16.00 uur wordt de depotcollectie van landbouwgereedschappen tentoongesteld in het atrium van de Sterrentuin.
Tekst: Bob Reidsma
Bovenstaand artikel is opgesteld aan de hand van het boek 'Landelijk leven in Leiderdorp' geschreven door Claudia Thunnissen. Dit boek is zondag tijdens de pop-up expositie te koop.